Blijf op de hoogte

Mantelzorg in uw omgeving

Mantelzorgen voor je buren

Mantelzorg geeft men niet alleen aan een dierbaar familielid. Als het nodig is, sta je als buren ook voor elkaar klaar. En heus niet alleen om de planten water te geven tijdens de vakantie, blijkt uit een onderzoek dat Plus Magazine deed. Maar er zijn natuurlijk wel grenzen aan die vorm van mantelzorg.

Uit een online-onderzoek onder 1300 Pluslezers, dat zij dit voorjaar hielden, komt een beeld naar voren van Pluslezers die met regelmaat voor buren koken, kleine reparaties uitvoeren, ogen druppelen na een staaroperatie en boodschappen doen. Onder buren verstaan we over het algemeen de mensen die naast je wonen maar dat kan ook het gezin van een paar huizen ­verderop zijn,  waar je een goed contact mee hebt. 13 procent van de Pluslezers was de afgelopen twaalf maanden mantelzorger voor een buur. Dat is geen hemelbestormend aantal, maar dat is niet zo vreemd. De meeste buren voelen zich gelukkig kiplekker en dan is mantelzorg niet aan de orde. En mocht de nood plotsklaps toch aan de man komen: bijna de helft van de Pluslezers kan zich voorstellen dat hij of zij in geval van nood de buren zal helpen met zorgtaken.

Grenzen aan burenhulp
Mantelzorg voor de buren mag geen dagtaak ­worden, en ook geen nachtwerk. Acht op de tien Pluslezers vindt dat de eigen gezondheid er niet onder mag lijden en bijna evenveel ondervraagden zeggen dat de grens is bereikt als ze het gevoel hebben dat er misbruik van hen wordt gemaakt. Ze willen er niet aan onderdoor gaan en ook tijd overhouden voor zichzelf. Medisch handelen is voor bijna iedereen een brug te ver en voor intieme zorg met lichamelijk contact deinst 65 procent terug. Tweederde van de ondervraagden is huiverig voor structurele hulp aan de buren vanuit de gedachte dat ze daarmee misschien onbedoeld veroorzaken dat de buur geen professionele hulp via de gemeente kan krijgen. “Als iemand zorg nodig heeft, moet die niet afhankelijk zijn van een goedwillende buurvrouw die af en toe even komt binnenwippen.” Een belangrijke conditie voor 92 procent van de ondervraagden is dat de buur zijn eigen netwerk inschakelt. Een Pluslezer verwoordt: “Mijn ervaring is dat kinderen en familie steeds minder aandacht schenken aan een hulpbehoevende als er iemand is die de taken overneemt. Ik was dagelijks met mensen onderweg, terwijl de familie dat heel normaal vond en zich steeds meer aan haar verantwoordelijkheid onttrok.”

Van de eigen leeftijd
Buren helpen elkaar omdat ze een goede verstandhouding hebben (61 procent) en omdat ze elkaar dagelijks tegenkomen of al heel lang kennen. “Ik woon hier al 45 jaar, net als mijn meeste buren. Als er iets is, staan we allemaal klaar om te helpen. De laatste jaren zijn er in de straat mensen overleden of ziek geworden; die konden altijd rekenen op alle buren, inclusief mij.” De omstandigheden spelen ook een rol. Bij buren die alleenstaand zijn of ouderen die geen kinderen dichtbij hebben, komen buren eerder in actie om het gat te vullen. “Hij heeft hulp nodig en er is niemand anders om te helpen.” Aardig zijn loont de moeite. De helft van de ondervraagden is ervan overtuigd dat aardige mensen sneller hulp krijgen van hun buren dan onaardige mensen. En dat ze het meeste hebben aan buren die ze al lang kennen en aan buren van hun eigen leeftijd. “Wij wonen in een straat met veel ouderen, dus bij ons is het: de lamme helpt de blinde. De jonge stellen hebben het moeilijk. Beiden werken. Daarnaast moeten ze op school assisteren, kinderen naar clubjes en sport bege­leiden, hun eigen ouders en familie bijstaan. Moeten ze dan ook nog eens de buren helpen?”

Zorgverlof voor buren
Dat buren elkaars mantelzorger kunnen zijn, krijgt zelfs erkenning van de overheid. Sinds 1 juli 2015 kun je óók kort of langer zorgverlof opnemen als je zorgt voor grootouders, kleinkinderen, broers en zussen. En daar blijft het niet bij. Voor andere huisgenoten dagje eigen kinderen of partner, dus bijvoorbeeld voor een inwonende tante, kan je eveneens zorgverlof aanvragen. En zélfs voor mensen met wie je een sociale relatie hebt (de buurvrouw of een vriend) en die van jou afhankelijk zijn.